0

Το βράδυ της 12ης Ιουνίου 1958 η Κύπρος πάγωσε στο άκουσμα της σφαγής 8 Ελλήνων Κυπρίων από τον Κοντεμένο. Διακόσιοι Τουρκοκύπριοι από το Κιόνελι οπλισμένοι με όπλα, λοστούς, μπαλτάδες, ξύλα, σκότωσαν 8 άοπλους και τραυμάτισαν άλλους τόσους σ’ ένα χωράφι όπου είχαν μεταφέρει 35 συλληφθέντες, Άγγλοι στρατιωτικοί και τους εγκατέλειψαν εκεί, στην ερημιά, σαν πρόβατα επί σφαγήν, στους Τούρκους που ξεφύσησαν από το Κιόνελι κι άρχισαν να τους σφάζουν. Η ώρα ήταν 4.30 το απόγευμα κι η νύχτα που καραδοκούσε στον εφιάλτη, φάνταζε πρωτοφανές πεδίο φρίκης, τρόμου, φόβου και θανάτου.
Προοίμιο του αποτροπαίου κακουργήματος ήταν η μακάβρια φήμη που απλώθηκε στην περιοχή Κοντεμένου, ότι οι Τούρκοι σφάζουν τους Έλληνες της Σκυλούρας. Και το φοβερό μαντάτο απλωνόταν όπως ένα τεράστιο σάβανο στην ατμόσφαιρα των σκοτωμών που εγκαινιάστηκε νωρίς τον ίδιο μήνα, με αφορμή προβοκάτσιες του τουρκικού «Γραφείο πολέμου» της Άγκυρας, που κατηύθυνε την κακοποιό δράση των εγκληματικών οργανώσεων που προκαλούσαν τον όλεθρο, το «καλοκαίρι του τρόμου», με τα 80 θύματα σφαγών και τις πυρπολήσεις των περιουσιών των Ελλήνων στην οδό Ερμού της Λευκωσίας και αλλού όπου η συνωμοσία μάτωνε το νησί με τη συνέργεια των Άγγλων.
Όπως συνέβαινε τότε, χτύπησαν οι καμπάνες των εκκλησιών, μαζεύτηκε ο κόσμος, κι ο συναγερμός σήμανε τον κίνδυνο. Οι άνθρωποι άρπαξαν πέτρες και ξύλα, όχι όπλα αφού η κατοχή τους συνεπαγόταν απαγχονισμούς. Κάπου 30 Κοντεμενιώτες σάλταραν σ’ ένα λεωφορείο της εποχής, και τράβηξαν να συμπαρασταθούν στους Έλληνες που σφάζονταν, κατά την φήμη. Οι Άγγλοι, σαν να το περίμεναν, ανέκοψαν το λεωφορείο και διέταξαν τον οδηγό να το οδηγήσει στον αστυνομικό σταθμό Γερολάκου, του Άγγλου σταθμάρχη Γκιλς. Εκείνος ηγήθηκε πορείας προς το αμιγώς τουρκικό χωριό Κιόνελι, όπου σ’ ένα χωράφι εγκατέλειψε τους Κοντεμενιώτες.
Σύμφωνα με μαρτυρία του δημοσιογράφου Χρήστου Πέτσα, του «Φιλελευθέρου» στον γράφοντα, που ακολούθησε την «πομπή του θανάτου» με μικρή μοτοσυκλέτα, το λεωφορείο συνοδευόταν από πολιτικό αυτοκίνητο με στελέχη του «Ειδικού Κλάδου»(ανακριτές- βασανιστές), του Αστυνομικού σταθμού Πύλης Κυρηνείας Λευκωσίας. Πιθανώτατα στο αυτοκίνητο και ο Μπέρτς, διευθυντής της κακόφημης ομάδας. Ακολουθούσε κι ο Τσάσλερ, διοικητής των Τ/Κ «επικουρικών» που επιστράτευσαν οι Άγγλοι εναντίον της ΕΟΚΑ.
Όταν ο Γκιλς με τη συνοδεία του αποχώρησαν, ομάδες Τουρκοκυπρίων ορμούσαν από το Κιόνελι, με όπλα, σίδερα, λοστούς, χασαπομάχαιρα με προφανή σκοπό τη σφαγή. Προηγούνταν δυο μοτοσυκλετιστές με «ΑΡΙΕΛ» Α.431 και “A.J.S” E790. (Ιδιοκτήτες: Αλή Μουσταφά από το Κιόνελι και Ομέρ Χουσαμεττίν από το Κιόνελι.
Οι δράστες πυροβολούσαν, μαχαίρωναν, κτυπούσαν με σίδερα τα θύματά τους που έτρεχαν να σωθούν. Σκότωσαν τους: Ευριπίδη Κυριάκου, Χαράλαμπο Σταύρου, Ιωάννη Σταύρου, Κώστα Μουρρή (τον αποκεφάλισαν), Πέτρο Σταύρου, Σωτήρη Λοϊζου, Γεώργιο Σταύρου, Αντώνη και Χριστόδουλο Σταύρου.
Κατηγορούμενοι για τα εγκλήματα 13 Τ/Κ (Τα ονόματα στο βιβλίο «ΕΟΚΑ» Γιάννη Σπανού, τ. 3, σελ. 548), έκδ. Α. Σπανού, Λευκωσία, 2001). Συνήγοροι υπερασπίσεως: Ραούφ Ντενκτάς, Οσμάν Ορέκ, Ουμίτ Σουλεϋμάν, Αχμέτ Ιζέτ, Αλή Ντανά.
Δικαστές: Μόργκαν, Μπόϊλ, εισαγγελέας Α. Σίμσον, δικηγόρος του Στέμματος Μπάλλαρντ.
Κατά τη διάρκεια της δίκης οι μάρτυρες αναγνώρισαν τους δράστες και τους υπέδειξαν στα έδρανα των κατηγορουμένων. Ο Ντενκτάς, συνεργαζόμενος με τους Άγγλους πέτυχε «αθώωση» των κατηγορουμένων. Η σφαγή του Κιόνελι ήταν μια συνωμοσία Άγγλων και Τούρκων που προκαλεί τη διεθνή καταισχύνη. Όσοι επιθυμούν πλήρη την ιστορία του ειδεχθούς μαζικού εγκλήματος ν’ αποταθούν στις μεγάλες βιβλιοθήκες στα έργα Γιάννη Σπανού, τ. «ΕΟΚΑ» 2 και 3.
Λεπτομερείς αναφορές, πληροφορίες φωτογραφίες και καταθέσεις στο 2ο τόμο του έργου «ΕΟΚΑ»,σελ. 106.

Φωτογραφίες στο βιβλίο «ΕΟΚΑ» του Γιάννη Σπανού, τ.2, σελ 106 κ.εξ.

Comments are closed.